جواهرات، سنگهاي قيمتي و نيمه قیمتیوبلاگ تخصصی جواهرشناسی مهدی نعیمی

در بخش اول مطلب تراش برلیان یا brilliant cut مقدمه‌ای را در رابطه با تراش برلیان گفتم و بعد از آن پرداختم به توضیحات مربوط به اجزای کلی موجود در تراش برلیان و در آخر هم نوبت به شرح جزئیات مربوط به بخش تاج یا Crown تراش مخصوص الماس رسید، در ادامه باید به شرح جزئیاتی در مورد تعداد صفحات و موقعیت آن‌ها نسبت به کمربند یا Girdle پرداخت:

Crown یا تاج

این بخش از تراش برلیان شامل سه نوع صفحه‌ی تراش خورده است:

Table: بزرگ‌ترین صفحه‌ی تاج و به طور کلی بزرگ‌ترین صفحه‌ی تراش خورده در الماس است که نقش بسیار مهمی هم در جلوه‌ی بصری الماس بازی می‌کند و در بررسی‌های سنگ جواهر توسط کارشناس بسیار کاربرد دارد، این صفحه به شکل هشت وجهی است و موقعیت آن نسبت به کمربند یا Girdle به طور موازی است. همان‌طور هم که در شکل زیر مشاهده می‌کنیم از صفحه‌ی Table در تراش برلیان فقط یک عدد وجود دارد.

Kite Facet: کایت فست ها در قسمت تاج از نظر بزرگی در مقام دوم قرار دارند، هر صفحه‌ی kite چهار ضلعی است که در تصویر زیر نمای کلی آن‌ها را مشاهده می‌کنید، در یک تراش بی نقص برلیان بایستی یکی از زاوایای صفحه‌ی kite facet به یکی از هشت زاویه‌ی صفحه‎‌ی Table چسبیده باشد و دقیقا از محل تلاقی آنها یکی باشد، و زاویه‌ی مقابل آن باید به کمربند یا Girdle چسبیده باشد. در یک تراش عالی و بدون نقص اگر به صورت فرضی خطی را از زاوایای گفته شده (که یکی به صفحه‌ی Table و دیگری به کمربند وصل می‌شوند) به هم وصل کنیم باید این خط در ادامه‌ی خطی باشد که از زوایای صفحه‌ی هشت ضلعی Table به هم وصل می‌کنیم. تعداد این صفحات در تراش برلیان ۸ عدد است.

Star Facet: استار فست‌ها مثلث‌های متساوی الاضلاعی هستند که فاصله‌ی بین کایت فست‌ها و صفحه‌ی Table را پر می‌کنند، تعداد این صفحات ۸ عدد است و دو زاویه‌ی این مثلث‌ها باید به زوایای هشت ضلعی Table متصل باشد و اضلاع بزرگ star facet ها به صفحات kite facet متصل هستند و زاویه‌ی دیگر استار فست‌ها به زاوایای کناری Kite Facet ها متصل هستند همان زوایایی که در مورد آن‌ها در توضیحات مربوط به کایت فست صحبتی به میان نیامد.

Upper Girdle Facet: همان‌طور که از اسم این صفحات پیداست این صفحات بر بالای کمربند یا Girdle قرار دارند، در تصویر زیر که نگاه می‌کنیم تعداد ۱۶ عدد از این صفحه‌ها به چشم می‌خورند، فاصله‌ی بین kite facet ها و Girdle را این صفحات پر می‌کنند، این صفحه به شکل یک مثلث متساوی الساقین هستند و دو به دو کنار یک‌دیگر قرار گرفته‌اند. دو زاویه‌ی مربوط به ضلع کوچک‌تر این مثلث‌ها مماس بر Girdle است و زاویه‌ی دورتر باید به محل تلاقی زوایای کناری kite facet ها و star facet ها چسبیده باشد.

* نکته‌ی مهمی در مورد محل تلاقی زوایای مربوط به صفحات مختلف موجود در تراش با یک‌دیگر وجود دارد: باید در یک تراش عالی و بدون نقص این محل‌های برخورد آن‌چنان دقیق باشند که از محل برخورد این زوایا با هم شکل یک نقطه حاصل شود، و چنان‌چه به جای نقطه محل تلاقی به شکل یک خط باشد یا محل تلاقی به طور کامل بر هم منطبق نباشد از نظر درجه‌بندی الماس یا سنگ جواهر مورد نظر می‌توان ارزش کم‌تری برای جواهری که در دست داریم در نظر بگیریم.

پایان بخش دوم، در بخش سوم و انتهایی در مورد Girdle یا کمربند و صفحات موجود در خیمه یا Pavilion تراش مخصوص الماس یا Brilliant Cut توضیح خواهم داد.

فکر می کنید نوشته ی مفیدی بود ؟ برای خواندن مطالب بیشتر از این دست مشترک خوراک وبلاگم شوید.

در ابتدا قرار بود این مطلب رو در یک پُست بنویسم ولی زمانی که شروع به نوشتن مطلب کردم هر چه بیش‌تر نوشتم متوجه شدم در صورتی که این مطلب به طور کامل در یک پُست قرار داده شود خیلی طولانی خواهد بود، به همین دلیل تصمیم گرفتم مطلب کامل‌‌تر و مفصل‌تری را در چند پُست ارائه کنم تا به‌تر و کامل‌تر به تراش با اهمیت برلیان پرداخته باشم، پس این اولین مطلب از سری مطالب مربوط به تراش برلیان است.

پیش‌تر در مطلب تفاوت الماس و برلیان گفته بودم که در آینده مطالب بیش‌تری در مورد تراش مخصوص الماس یا Brilliant Cut می‌نویسم. تصمیم گرفتم در این مطلب نه به صورت خیلی مفصل ولی تا حدودی که احساس نیاز می‌شود به ارائه‌ی توضیحاتی در مورد خصوصیت‌های تراش برلیان بپردازم، اگر بخواهم به صورت خیلی مفصل و جامع در مورد این تراش مخصوص الماس بپردازم بحث خیلی طولانی و خسته کننده خواهد شد پس سعی می‌کنم در مورد مسائل مختلف مربوط به این تراش در آینده در مطالب دیگر به صورت مفصل مطلب بنویسم.

این‌که تاریخ‌چه‌ی این تراش چیست و این تراش در طول سالیان و قرن‌های متمادی چه سرنوشتی را طی کرده تا به این مرحله رسیده بماند برای بحث‌های آینده ولی حالا پس از سرگذشت این نوع تراش موسسات معتبری در سطح دنیا به طور مستمر در حال مطالعه و بررسی بر روی این نوع تراش هستند تا همیشه بهترین درخشش و جلوه‌ای را که از یک الماس انتظار داریم با استفاده از استانداردهایی که این موسسات ارائه می‌کنند به‌دست آوریم.

دو موسسه‌ی معتبر بین المللی که هرساله در حال مطالعه و ارائه‌ی استانداردهای جدیدتر برای تراش برلیان هستند همیشه استانداردهای این تراش را به روز کرده و در اختیار افراد مرتبط قرار می‌دهند، همان‌طور که گفته شد، این تراش به این منظور به طور همیشگی در حال بهبود و به روز رسانی است که جلوه‌ی بصری بهتری از الماس به‌دست بیاید و این جلوه‌ی بصری حاصل از این امر است که وقتی نور وارد الماس می‌شود به صفحات بیش‌‍تری برخورد کند و در آخر به چشم بیننده برسد هرچه این تعداد برخوردهای طیف نوری وارد شده به الماس، بیش‌تر باشد و پس از آن از همان صفحه‌ای که به سنگ وارد شده از سنگ خارج شود، به‌ترین نمایش را خواهیم داشت.

این دو موسسه‌ی معتبر بین المللی یکی GIA آمریکاست و دیگری CIBJO بلژیک که استاندارهای تراشی که آن‌ها ارائه می‌کنند اندکی در جزئیات با هم تفاوت دارد. اکثر الماس‌هایی که از خارج از کشور به ایران وارد می‌شوند طبق استاندار ارائه شده توسط موسسه‌ی CIBJO بلژیک تراش خورده‌اند، که البته در این مطلب سعی نمی‌کنم به این خصوصیت بازار حال حاضر الماس ایران توجهی داشته باشم و به دلیل این که موسسه‌ی GIA آمریکا از اعتبار بیش‌تری برخوردار است به استاندارد مربوط به این موسسه خواهم پرداخت هرچند که ذکر شد این استانداردها تفاوت چندانی با هم ندارند .

* البته فقط قصد دارم در مورد تراش برلیان به صورت گرد یا Rounded Brilliant Cut توضیح بدهم.

در زیر یک تصویر کامل از صفحات و زوایای موجود در این تراش را مشاهده می‌کنیم :

به طور کلی اکثر تراش‌های مختلف سه بخش اصلی دارند، بخش Crown یا تاج، بخش Girdle یا کمربند و بخش Pavilion یا خیمه‌ی سنگ، تراش برلیان هم از این قائده مستثنی نیست و این سه بخش را داراست و در ادامه به طور مجزا در مورد هر کدام از این بخش‌ها توضیح می‌دهم:

* بررسی هر کدام از بخش‌های مربوط به تراش برلیان شامل دو قسمت است یکی تعداد صفحات و موقعیت آن‌ها نسبت به کمربند یا Girdle و دیگری زوایای و ارتفاع هر کدام از بخش‌ها نسبت به کمربند و نسبت به کل سنگ جواهر.

Crown یا تاج

از نظر زاویه نسبت به کمربند : اگر کمربند را در تراش به صورت افقی در نظر بگیریم و سنگ را از پهلو نگاه کنیم (همانند عکس بالا)، تاج به شکل یک ذوزنقه دیده می‌شود که بر روی کمربند قرار گرفته است، بزرگترین قائده‌ی این ذوزنقه کمربند یا Girdle و قائده‌ی دیگر این ذوزنقه که به صورت موازی با کمربند قرار دارد صفحه‌ی Table است، (صفحه‌ی Table بزرگترین صفحه‌ی تراش خورده در تراش برلیان است)، دو ضلع دیگر این ذوزنقه که قائده‌های آن را به هم وصل می‌کنند بایستی زاویه‌ی بین اضلاع کناری این ذوزنقه با کمربند ۳۴٫۵ درجه باشد، و ارتفاع کمربند تا صفحه‌ Table به اندازه‌ی ۱۶٫۲% از ارتفاع کل سنگ جواهر (از Table تا Culet) باشد.

پایان بخش اول

فکر می کنید نوشته ی مفیدی بود ؟ برای خواندن مطالب بیشتر از این دست مشترک خوراک وبلاگم شوید.

یک پست نوستالژیک و خوش‌مزه در یک وبلاگ تخصصی جواهرشناسی !

نه اشتباه نمی‌کنم قصد دارم شما را به دنیای کودکی ببرم لااقل شما دوست خواننده‌ای که از بازی‌های دوران کودکی خود تیله‌های رنگی را به‌یاد دارید

و قسمت خوشمزه‌ی این مطلب یعنی دونات‌های لذیذ و باز هم خاطره انگیز

خب مطلب اصلی را بعد از کمی تنوع بیان کنم : همانطور که ذکر شد همه‌ی ما کمابیش تیله‌های رنگی را از دوران کودکی به‌یاد داریم با کمی دقت در این تیله‌های رنگی می‌توانیم اشکالی را که در تصویر زیر مشخص شده‌اند ببینیم :

این‌ها همان موضوع اصلی مطلبم هستند، یعنی داغنوت‌ها یا دونات‌ها (Doughnuts)، حالا متوجه می‌شوید که چرا عکس آن دونات‌های اشتها برانگیز را پیش‌تر در این مطلب قرار دادم. دلیل نام‌گذاری این حباب‌ها هم به این نام تشابه زیاد آن‌ها به دونات‌ها است.

حالا باید ببینم این داغنوت‌ها از کجا می‌آیند و چه ربطی به جواهرشناسی دارند!

وجود دونات‌ یا داغنوت در تیله‌های رنگی به این دلیل است که در تیله‌های رنگی فرآیند سرد شدن مواد مذاب تشکیل دهنده‌ی شیشه با سرعت نسبتا بالایی سرد می‌شوند و برای خارج شدن ذرات ریز هوا که بینابین مواد تشکیل دهنده‌ی شیشه هستند زمان کافی وجود ندارد. و باعث تشکیل این نوع داغنوت‌ها در تیله‌های رنگی می‌شوند.

در جواهراتی که به روش‌های مصنوعی تولید می‌شوند هم به همین دلیل یعنی سرد شدن سریع مواد تشکیل دهنده‌ی جواهرات مصنوعی و وجود هوا در بین آن مواد، اکثرا ذرات هوا یا داغنوت‌ها مشاهده می‌شوند.

نکته‌ی اصلی مطلب: با توجه به فرآیند تشکیل جواهرات طبیعی در اعماق زمین در طی سالیان دراز و طولانی بودن سرد شدن مواد تشکیل دهنده‌ی سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی حباب‌های هوای موجود در مواد تشکیل دهنده‌ی جواهرات فرصت کافی برای خارج شدن از این مواد را دارا هستند و در نتیجه هیچ‌کدام از جواهرات تشکیل شده به روش طبیعی دارای داغنوت‌ها نیستند.

همین مساله‌ی جالب و به ظاهر کوچک وجه تمایز بزرگی بین سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی طبیعی و مصنوعی و حتی شیشه‌ها هستند.

البته یک جواهرشناس هیچ‌وقت نباید به دنبال داغنوت‌های به بزرگی داغنوت‌های نمایش داده شده در عکس بالا نباشد! سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی که به روش‌های مصنوعی تولید می‌شوند همان‌طور که گفته شد ممکن است دارای داغنوت‌ها باشند ولی تشخیص و یافتن آن‌ها اکثرا با چشم غیر مسلح یعنی بدون استفاده از میکروسکوپ‌هایی با بزرگ‌نمایی ۱۰x یا بالاتر و یا استفاده از لوپ که کاری بسیار مشکل خواهد بود.

* یک اصل مهم : وجود داغنوت‌ها در سنگ‌های قیمتی و نیمه‌قیمتی قطعا مشخص کننده‌ی این است که سنگ مورد مطالعه طبیعی نیست !

فکر می کنید نوشته ی مفیدی بود ؟ برای خواندن مطالب بیشتر از این دست مشترک خوراک وبلاگم شوید